2020/4 – Onderzoek onder bezoekers van de Bibliotheek die niet lid zijn

De tijd dat alleen leden de Bibliotheek bezochten om boeken te lenen is voorbij. Tegenwoordig zijn bezoekers een belangrijke doelgroep van de Bibliotheek: zij zijn geen lid, maar komen wel in de Bibliotheek, bijvoorbeeld om te studeren, om een activiteit te bezoeken of om samen met hun kinderen boeken uit te zoeken.

In dit onderzoek staan de volgende vragen centraal: wie zijn deze bezoekers, wat vinden ze van de Bibliotheek en welke behoeftes hebben zij?

Het onderzoek is zowel landelijk als regionaal voor de Bibliotheek AVV uitgevoerd onder mensen van 16 jaar en ouder die zelf geen lid zijn van de bibliotheek, maar deze wel hebben bezocht het afgelopen jaar. Aan het landelijke onderzoek hebben 1.878 bezoekers meegewerkt.
Aan het regionale onderzoek hebben 305 bezoekers meegewerkt. De ondervraagde bezoekers hebben een duidelijk profiel: het zijn vooral vrouwen tot 54 jaar met een hoge of middelbare opleiding uit gezinnen met kinderen. Het gaat om 87 bezoekers van vestiging Maarssenbroek, 53 van Mijdrecht, 38 van Abcoude, 36 van Maarssendorp, 26 van Breukelen en 65 van de overige vestigingen.

Waarom geen lid?

De redenen waarom mensen geen lid zijn, hebben vooral te maken met het lenen van boeken: ze kopen liever boeken, hebben weinig tijd om te lezen of ze gebruiken de pas van iemand anders. Ook komt meermaals naar voren dat ze e-books lezen vanuit andere bronnen, dat het abonnement geld kost en dat ze moeite hebben met de uitleentermijn.
“Mijn vrouw is lid, dus af en toe leen ik een boek op haar abonnement.”
“Ik heb meestal niet genoeg tijd om een boek binnen de termijn uit te lezen.”

De bezoekers komen niet vaak naar bibliotheek. De meesten (bijna de helft) komen een paar keer per jaar, een kwart komt ongeveer één keer per maand, 7% komt minder dan eens per jaar. Er zijn ook bezoekers die geregeld komen, 13% komt een paar keer per maand, 7% zelfs elke week. De jongeren (16 tot 34 jaar) komen het minst vaak.

De bezoekers kwamen om verschillende redenen. De belangrijkste redenen zijn: boeken lenen, ter plekke boeken, tijdschriften of kranten lezen, rustig zitten en werken/studeren.
Boeken lenen kunnen bezoekers die geen lid zijn natuurlijk niet op een eigen pasje, maar wel als ze met iemand meegaan (kinderen, ouders, buren) of het pasje van iemand anders gebruiken. Boeken lenen is voor de meeste groepen de belangrijkste reden. Voor de groep 16 tot 34 jaar is werken en studeren in de bibliotheek vaak belangrijk. Ter plekke kranten, tijdschriften en boeken lezen is de belangrijkste bezoekreden voor lager opgeleiden, voor bezoekers van 55 jaar en ouder en voor mensen zonder kinderen. Ook voor mannen is ter plekke lezen veel belangrijker dan voor vrouwen. Verder valt op dat de reden ‘even een praatje maken of onder de mensen zijn’ veel vaker wordt genoemd als reden om naar de bibliotheek te gaan door 75-plussers (30%) en lager opgeleiden (20%).

Waarom geen lid, reden AVV
De redenen die bezoekers van de Bibliotheek AVV hiervoor geven, hebben vooral te maken met het lenen van boeken: dat ze weinig tijd hebben om te lezen of meegaan met de kinderen, die wel lid zijn. Ook komt soms naar voren dat ze het abonnement duur vinden, e-books lezen vanuit andere bronnen of dat ze moeite hebben met de uitleentermijn: “Momenteel gun ik mezelf geen tijd om boeken te lezen en als ik dat wel doe dan leen ik vaak een boek van een vriend of koop ik een boek”, “Mijn kinderen zijn lid. Dat vind ik belangrijk. Ik vind het lidmaatschap voor volwassenen te duur om zelf een abonnement te nemen.”

Wat kan de Bibliotheek bieden

Op de vraag wat de bibliotheek zou kunnen bieden waardoor ze vaker zouden langskomen, zeggen velen dat de bibliotheek al goed is zoals het is. De meest genoemde verbeteringen zijn (betere) zit-/werkplekken en horeca, gevolgd door goedkopere abonnementen, interessante activiteiten en een bibliotheekvestiging dichterbij huis.

De bibliotheek wordt vooral aanbevolen vanwege het grote aanbod, de fijne plek, goede sfeer, aardige medewerkers en omdat het belangrijk is dat de bibliotheek bestaat. Kritische opmerkingen gaan over de kleinere vestigingen, beperkte collectie, drukte en openingstijden.
“Heerlijk om heen te gaan, lekker relaxt, gezellig, informatief en veel te doen.”
“Het is niet heel groot, niet heel veel ruimte om te studeren en er is geen eetgelegenheid om in je pauze iets te lunchen.”

Wat kan de Bibliotheek AVV bieden
Op de vraag wat de Bibliotheek AVV zou kunnen bieden waardoor ze vaker zouden langskomen, zeggen veel bezoekers dat de Bibliotheek al goed is zoals hij is. De meest genoemde verbeteringen waardoor ze vaker zouden komen zijn vooral gericht op de kinderen: meer kinderactiviteiten, een ruimere collectie voor kinderen of ruimte om rustig te zitten terwijl de kinderen hun boeken uitzoeken. Verder werd ook aangegeven: “(Meer) voorleesochtenden voor jonge kinderen organiseren.” en “Een gezellige koffiehoek/speelhoek.”
 

Bibliotheekdiensten

Veel bezoekers kennen niet het hele aanbod van de bibliotheek en weten bijvoorbeeld niet dat ze spreekuren, tabletcafés of huiswerkbegeleiding aanbieden. Luisterboeken, werkplekken en e-books zijn het beste bekend, bij 50 tot 60% van de bezoekers. Van de activiteiten zijn kinderactiviteiten, cursussen, informatieve bijeenkomsten en boekpresentaties bekend bij 30 tot 40%. De overige diensten en activiteiten zijn maar bij een kwart of minder bekend. Opvallend is verder dat ook onder de 75-plussers maar 13% weet dat de bibliotheek een boekendienst aan huis heeft. Het Taalhuis is vooral bekend bij hoger opgeleiden, die niet de doelgroep vormen. Dat de bibliotheek hulp biedt bij het invullen van formulieren van de overheid is bij 19% van de lager opgeleiden bekend.

Bezoekers vinden hun informatie over de bibliotheek vooral op de website, in de bibliotheek of in een lokale krant. De lokale krant wordt het meest gebruikt door de oudere leeftijdsgroepen; de nieuwsbrief door ouders van kinderen. Lager opgeleiden zeggen vaker dat ze niet goed op de hoogte zijn, zij horen hun informatie vaker van een medewerker in de bibliotheek.

Bibliotheekdiensten AVV
Luiterboeken, e-books en werkplekken zijn van de diensten het beste bekend. Minder bekend zijn de werkplekken en de Boekendienst aan huis.
Van de activiteiten zijn kinderactiviteiten het meest bekend. Bijna de helft van de bezoekers weet niet welke activiteiten de Bibliotheek AVV aanbiedt.
Bezoekers vinden hun informatie over de Bibliotheek AVV vooral in de nieuwsbrief, via social media of via vrienden. De website is minder bekend bij bezoekers. Bijna een derde weet helemaal niet wat er allemaal te doen is in de Bibliotheek.

Behoeften

Welke diensten zijn interessant voor bezoekers? Overall zijn dat vooral: cursussen/workshops, werkplekken, informatieve bijeenkomsten, e-books, boekpresentaties en tentoonstellingen, maar het verschilt erg per groep. Lager opgeleiden zijn het meest geïnteresseerd in hulp bij het invullen van formulieren, voor jongeren zijn vooral werkplekken en cursussen/workshops interessant, voor 35 tot 54-jarigen cursussen/workshops en kinderactiviteiten en voor 55-plussers informatieve bijeenkomsten.

Behoeften AVV
Meeste belangstelling is er voor kinderactiviteiten, daarnaast voor cursussen en e-books. Dit wordt mede veroorzaakt door het profiel van de ondervraagde bezoekers: het zijn vaak ouders die de bibliotheek bezoeken met hun kind(eren).
Cursussen en e-books worden door circa een kwart genoemd als interessante diensten. Informatieve bijeenkomsten zijn vooral interessant voor de mannelijke bezoekers.